Ankan (Alkane)

Hóa Học🎓 Lớp 11
📖

Định Nghĩa

Ankan là những hydrocarbon no, mạch hở, trong phân tử chỉ có các liên kết đơn C-C và C-H.
📋

Công Thức Quan Trọng

CnH2n+2C_nH_{2n+2}Công thức tổng quát
CH4+Cl2asCH3Cl+HClCH_4 + Cl_2 \xrightarrow{as} CH_3Cl + HClPhản ứng thế
🧠

Lý Thuyết Chi Tiết

Lý thuyết Ankan



1. Công thức tổng quát


CnH2n+2(ngeq1)C_nH_{2n+2} \quad (n geq 1)


2. Danh pháp (IUPAC)


Tên = Tên nhánh + Tên mạch chính + "an"
  • n=1: Methane (CH4CH_4)

  • n=2: Ethane (C2H6C_2H_6)

  • n=3: Propane (C3H8C_3H_8)

  • n=4: Butane (C4H10C_4H_{10})


  • 3. Tính chất hóa học


  • Phản ứng thế (Đặc trưng): Thế bởi Halogen (Cl2,Br2Cl_2, Br_2) dưới ánh sáng.

  • Phản ứng cháy: CnH2n+2+3n+12O2nCO2+(n+1)H2OC_nH_{2n+2} + \frac{3n+1}{2}O_2 \to nCO_2 + (n+1)H_2O

  • Phản ứng Cracking: Bẻ gãy mạch carbon dài thành ngắn hơn.
  • ✏️

    Ví Dụ Minh Hoạ

    Trung bình
    Viết các đồng phân của C4H10C_4H_{10}.
    👁️ Xem lời giải
    Có 2 đồng phân:
    1. CH3CH2CH2CH3CH_3-CH_2-CH_2-CH_3 (Butan)
    2. CH3CH(CH3)CH3CH_3-CH(CH_3)-CH_3 (2-metylpropan hay Isobutan)
    ⚠️

    Lỗi Thường Gặp

    • ❌ Quên ánh sáng trong phản ứng thế halogen
    • ❌ Nhầm lẫn quy tắc gọi tên IUPAC (không chọn mạch dài nhất)

    Mẹo Giải Nhanh

    • ⚡ Quy tắc thế: Halogen ưu tiên thế vào Carbon bậc cao hơn (nhiều nhánh hơn).
    • ⚡ Nhớ dãy đồng đẳng: Me-Et-Prop-But...
    🌍

    Ứng Dụng Thực Tế

    🌍 Năng lượng: Methane là thành phần chính của khí thiên nhiên; Propan/Butan là khí hóa lỏng (LPG).
    📜

    Lịch Sử & Bối Cảnh

    📜 Tên gọi "Paraffin" (ít ái lực) phản ánh tính chất hóa học trơ của ankan, do chúng rất khó tham gia phản ứng ở điều kiện thường.

    🏋️ Luyện Tập Ngay

    🧪Bài tập gợi ý

    Thử giải bài tập về Ankan (Alkane) với AI — được giải từng bước chi tiết: