Phản ứng oxi hoá-khử là phản ứng có sự chuyển electron giữa các chất. Chất nhường e⁻ bị oxi hoá, chất nhận e⁻ bị khử.
📋
Công Thức Quan Trọng
Zn+Cu2+→Zn2++CuPhản ứng thế kim loại
🧠
Lý Thuyết Chi Tiết
Oxi hoá - Khử
Quy tắc
Oxi hoá = Nhường e⁻ = Tăng số oxi hoá
Khử = Nhận e⁻ = Giảm số oxi hoá
Mẹo nhớ: "OIL RIG" (Oxidation Is Loss, Reduction Is Gain)
Cân bằng phản ứng oxi hoá-khử
1. Xác định số oxi hoá 2. Viết quá trình oxi hoá và khử 3. Cân bằng electron 4. Cân bằng nguyên tố còn lại
✏️
Ví Dụ Minh Hoạ
Cơ bản
Xác định chất oxi hoá, khử: Fe+CuSO4→FeSO4+Cu
👁️ Xem lời giải
Fe: 0 → +2 (nhường e⁻ → chất khử). Cu: +2 → 0 (nhận e⁻ → chất oxi hoá)
⚠️
Lỗi Thường Gặp
❌ Nhầm: Chất KHỬ là chất BỊ OXI HOÁ (nhường e⁻)
❌ Quên: O luôn -2 (trừ OF₂, peroxide); H luôn +1 (trừ hydride)
⚡
Mẹo Giải Nhanh
⚡ OIL RIG: Oxidation Is Loss, Reduction Is Gain
🌍
Ứng Dụng Thực Tế
🌍 Pin: Phản ứng oxi hoá-khử tạo dòng điện 🌍 Gỉ sắt: Fe bị oxi hoá bởi O₂ và H₂O 🌍 Tẩy trắng: Chất tẩy trắng = chất oxi hoá mạnh
📜
Lịch Sử & Bối Cảnh
📜 Lavoisier (1789) đặt tên "oxygen" (tạo axit) khi nghiên cứu sự cháy — thực chất là phản ứng oxi hoá! Trước đó, người ta tin vào "chất phlogiston" thần bí.