1Chọn lọc tự nhiên: Cơ chế tiến hóa trong đó các cá thể có đặc điểm thích nghi tốt hơn với môi trường có khả năng sống sót và sinh sản cao hơn, dẫn đến sự tăng tần số của các alen có lợi trong quần thể. Ví dụ: Bướm bạch dương ở Anh, tần số alen quy định màu tối tăng lên trong môi trường ô nhiễm.
2Trôi dạt di truyền: Sự thay đổi ngẫu nhiên về tần số alen trong quần thể, đặc biệt rõ rệt ở các quần thể nhỏ. Ví dụ: Hiệu ứng cổ chai (bottleneck effect) khi một thảm họa làm giảm đáng kể kích thước quần thể, làm mất đi sự đa dạng di truyền.
3Dòng gen: Sự di chuyển của alen giữa các quần thể khác nhau. Ví dụ: Sự di cư của chim từ quần thể này sang quần thể khác, mang theo các alen mới.
4Đột biến: Sự thay đổi ngẫu nhiên trong trình tự DNA, tạo ra các alen mới. Ví dụ: Đột biến gen quy định màu sắc của hoa, tạo ra các biến thể màu sắc khác nhau.